skip to Main Content

طرح توسعه جامعه محلی

طرح توسعه جامعه محلی

پایداری اجتماعی یکی از مهمترین ابعاد توسعه پایدار است که در کنار سایر ابعاد آن همچون پایداری زیست محیطی و اکولوژیکی می­‌تواند توسعه همه‌­جانبه­‌ای را منجر شود. پایداری اجتماعی رابطه بسیار نزدیکی با مساله مشارکت­‌پذیری و عدالت اجتماعی دارد که در برنامه­‌های توسعه، توسعه جماعت­‌محور نامیده می‌­شود.

در توسعه جماعت محور مخاطب اصلی، جامعه محلی است و برنامه­‌های جماعت محور بر اقدامات محلی و جماعت­‌های محله محور استوار است.

طرح توسعه جامعه محلی (توسعه جماعت محور) که در بنیاد توسعه کارآفرینی در حال اجراست از این نوع است.

بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان با نگاه توسعه جماعت محور، از سال ۱۳۹۰ و در پی اجرای طرح­‌های توانمندسازی بانک جهانی در محلات حاشیه شهر زاهدان «طرح توسعه جامعه محلی» را با هدف توان‌افزایی جوامع محلی از طریق زنان به اجرا درآورده‌است.

بنیاد با تکیه بر مزیت منطقه سیستان و بلوچستان و شهر زاهدان و توانایی زنان ساکن محله شیرآباد، تلاش کرد تا هنر سوزن­‌دوزی زنان بلوچ جنبه اقتصادی پیدا کرده و از مصرف شخصی به عنصر درآمدزای زندگی­‌شان تبدیل شود و به بازارهای فرامحلی اتصال یابد.

در سال ۱۳۹۳ با کمک بنیاد توسعه کارآفرینی و توسعه ظرفیتی که در زنان محله شیرآباد در طول این سال­‌ها ایجاد شد، خانه هدی توسط زنان بلوچ و سوزن­‌دوز محله شیرآباد، به عنوان یک سازمان مردم نهاد محلی با هدف توانمندسازی زنان محلات آغاز به کار نمود. در حال حاضر این نهاد با ثبت رسمی در استانداری سیستان و بلوچستان خدمات مختلف اجتماعی، آموزشی، بهداشتی به زنان و کودکان محلات ارائه می­‌دهد و در کنار این فعالیت­‌ها با ارتقا سطح کیفی سوزن­دوزی زنان و تنوع تولید محصول، به بازارهای فرامحلی در تهران، چابهار و خارج از مرزهای ایران دست یافته است. همکاری با برندهای لانه، امروس، پریوار و ایران خودرو  گوشه­‌ای از موفقیت­‌های خانه هدی در زمینه فعالیت اقتصادی است.

با همین پشتوانه تجربی بنیاد طرح توسعه جامعه محلی را به درخواست مدیران محلی به چابهار و دشتیاری در جنوب استان سیستان و بلوچستان برده است و در حال توسعه و تکثیر خانه هدی است. در این مسیر زنان توانمند خانه هدی زاهدان به عنوان تسهیلگران بومی در کنار بنیاد توسعه کارآفرینی بوده و بنیاد به هدف خود در زمینه توانمندسازی زنان خانه هدی دست یافته است.

شرح پروژه

دو هدف اصلی این طرح عبارتند ارتقا سطح کیفی و کمی زندگی و ایجاد و توسعه ظرفیت‌های مدیریتی در سازمان‌های مردم‌نهاد محلی. این طرح به دنبال آن است تا از طریق توان­افزایی جامعه محلی، به ۶ تاثیر مورد نظر دست یابد:

  1.     توسعه مهارت، قابلیت و در نتیجه آن دارایی­‌های جامعه محلی
  2.     مشارکت جامعه محلی در توسعه منطقه
  3.     افزایش توان مذاکره جامعه محلی در راستای توسعه جامعه محلی
  4.     نفوذ و اثرگذاری جامعه محلی در برنامه­‌های توسعه­‌ای
  5.     افزایش سطح کیفی جامعه محلی
  6.     نهادینه‌سازی مشارکت محلی در قالب سازمان­‌های غیردولتی محلی (NGO و CBO)

بر این باوریم که توان­‌افزایی جوامع محلی، افراد را قادر می­‌سازد تا از دارایی­‌هایشان (مادی و مهارتی) به نحو بهینه برای توسعه کیفیت زندگی خود استفاده کنند.

اهداف

در جامعه محلی زنان و جوانان همواره از اقشار آسیب پذیر بوده و کمترین منابع را در اختیار دارند، لذا در فرایند توسعه نیازمند برنامه­‌ریزی متفاوت هستند. زنان نیمی از جمعیت کشور هستند و نیم دیگر جمعیت کشور نیز در دامان این زنان پرورش یافته و وارد فرایندهای اجتماعی و اقتصادی می­‌شوند. لذا زنان توانمند در زمینه­‌های مختلف، می­‌توانند به توانمندی جامعه منجر شوند.

توسعه جامعه محلی با تاکید بر زنان و جوانان بر آن است که بتواند با توان­‌افزایی زنان و جوانان، از طریق آموزش­‌های مهارت فنی و حرفه­‌ای و اجتماعی، کمک به ایجاد روندهای درآمدزا با تکیه به فرصت­‌های اقتصادی هر منطقه و کمک به دسترسی افراد جامعه محلی به بازارهای محلی و فرامحلی، توان اقتصادی و درآمدزایی در این گروه از اجتماع ایجاد کرده و درآمدزایی را به پایداری رساند.

جامعه هدف

مراحل اجرای طرح

شکل­گیری ۱۶ گروه خودیار و ساماندهی ۳۳۵ نفر از بانوان شهرهای زاهدان، چابهار و بخش دشتیاری در گروه­‌ها

  • راه‌اندازی نهاد بومی خانه هدی زاهدان
  • شکل‏گیری گروه‏‌های خودیار ۱۳۹۰
  • راه اندازی خانه هدی ۱۳۹۳
  • ثبت خانه هدی ۱۳۹۵
  • ایجاد شبکه ارتباطی خانه هدی و سمن‏‌های زاهدان ۱۳۹۵
  •  رسیدن به درآمد پایدار زنان عضو خانه هدی زاهدان

(خانه هدی از طریق تولید محصولات صنایع دستی برای بانوان عضو خود درآمدزایی ایجاد کرده و سطح رفاه جامعه محلی ارتقا یافته است، محصولات خانه هدی در بازارهای محلی و فرامحلی به فروش می­رسد)

  • تکثیر و توسعه خانه هدی زاهدان در ۲ محله دیگر زاهدان
  • توسعه طرح به چابهار

·         زمینه‌سازی ایجاد نهاد بومی در چابهار و دشتیاری

دستاوردهای طرح