skip to Main Content

توسعه فردی اجتماعی

طرح توسعه فردی اجتماعی

بر پایه نیازسنجی صورت گرفته در محلات حاشیه­‌نشین شیرآباد و همت‌­آباد زاهدان، همچنین تجربه بنیاد در کار با مناطق کمتر برخوردار و به ویژه استان سیستان و بلوچستان به نظر می‌رسد نوجوانان و جوانان این مناطق از جهت موارد زیر نیاز به توان­‌افزایی دارند:

  • ضعف در مهارت­‌های نرم
  • کمبود مهارت­‌های فنی و تخصصی
  • نداشتن فرصت برابر برای ارتقا توانایی­‌ها و تحقق توان‌­افزایی
  • محدودیت­‌های فرهنگی و امکاناتی برای ارتقا سطح تحصیلی نوجوانان و جوانان

همچنین تمرکز بسیاری از سازمان­‌های مردم نهاد در این استان، شواهد عمومی ناشی از کم­‌برخورداری، احتمالا نشانی از نیاز این استان در زمینه توان‌­افزایی شهروندان باشد.

درخصوص توان­‌افزایی جوامع، آنچه که امروزه از جانب صاحب نظران بر آن تاکید می­‌شود، اهمیت این موضوع است که افراد و جوامع نمی­‌توانند توسط دیگری توانمند شوند. سازمان جهانی بهداشت در تعریفی که از توان­‌افزایی ارائه می‌­دهد اشاره می­‌کند که توان­‌افزایی روندی است که در آن افراد توانایی کنترل عوامل و تصمیماتی را که زندگی آنان را شکل می­‌دهد بدست می‌­گیرند. در این پروسه، دارایی­‌ها و ظرفیت­‌های افراد رشد پیدا می­‌کند تا بتوانند نقش موثری در زندگی خود ایفا کنند. و فرض براین است که افراد دارایی خودشان هستند و عوامل بیرونی نقش تسهیلگری و کاتالیزوری را در این فرایند اجرا می­‌کنند.

حال اگر توان­‌افزایی را به معنای ارتقای ذخیره دارایی افراد در جامعه در نظر بگیریم، باید توجه داشته­‌باشیم که این ارتقا باید در دو بعد توان افزایی اجتماع محور و توان افزایی فردی صورت بپذیرد. اهداف توان‌افزایی در این تعریف شامل: بهبود زیست در جامعه هدف، ایجاد پیوند میان بخش رسمی و غیررسمی از طریق ایجاد شبکه اشتغال مرتبط و ارتقای شاخص‌های مادی و کیفی زیست، ارتقای وضعیت معیشت افرادی که به دلیل کمبود ذخیره دارایی به حاشیه بازار کار رانده شده­‌اند می­‌شود.

با توجه به موارد فوق، اجرای طرح  توان­‌افزایی نوجوانان و جوانان شیرآبادو همت­‌آباد – زاهدان با رویکرد توسعه فردی و  ارتقا مهارت­‌های اجتماعی از جهات زیر اهمیت دارد:

  • توان­‌افزایی کودکان و نوجوانانی که سال­‌ها مخاطب برنامه­‌های بنیاد بوده‌­اند می‌تواند به تکمیل چرخه تغییر و بهبود زندگی­شان کمک کند و در نهایت به اثر بخشی بیشتر بیانجامد.
  • کودکان و نوجوانان به عنوان نسل آینده باید از هم اکنون آموزش­‌های لازم را فراگیرند از این جهت که آموزش­های دوره نوجوانی نقش مهمی در مسیر زندگی حرفه­ای و شخصی افراد دارد و کاستی در آموزش و توان‌­افزایی کودکان و نوجوانان آسیب­‌های جدی در ادامه مسیر برایشان به دنبال دارد.
  • تغییر وضعیت مناطق کمتر برخوردار در گرو ارتقا سرمایه­‌های انسانی این مناطق است و اگر می­‌خواهیم سیستان و بلوچستان محرومیت کمتری در آینده داشته‌­ باشد باید روی کودکان و نوجوانان تمرکز بیشتری داشته باشیم.
  • به­‌دلیل وجود چنین وضعیتی در استان سیستان و بلوچستان در کنار موقعیت جغرافیایی این استان و همسایگی با کشورهای افغانستان و پاکستان که خود مسایلی را برای استان به دنبال دارد، انجام پروژه­‌های توان­‌افزایی در این جامعه در اولویت قرار می­‌گیرد.

 

  • همکاران بنیاد در این پروژه:
    • انجمن یاران دانش و مهر
    • خانه هدی زاهدان
    • موسسه پایدار اردیبهشت
    • موسسه پویا همراهان فرهنگ و هنر
    • موسسه ناجیان

شرح پروژه

هدف اصلی این پروژه توان­‌افزایی ۶۲ نفر از  کودکان، نوجوانان و جوانان محلات شیرآباد و همت­‌آباد زاهدان با رویکرد توسعه فردی و ارتقا مهارت­‌های اجتماعی است که در قالب ۱۱ هدف اختصاصی که فعالیت­‌های مختلف طرح را نشان می­‌دهند، دنبال می­‌شود.

اهداف

در کنار زنان سوزن‌دوز خانه هدی، گروهی از فرزندان آن­ها و کودکان محله، تحت عنوان «گروه نگین» متشکل از  ۲۰۶ نفر از دختران و پسران ۶ تا ۲۵ سال از خدمات خانه هدی بهره می­‌برند. بنیاد از ابتدا در رابطه خود با گروه نگین، بر آموزش مهارت­‌های اجتماعی، تفکر خلاق و خودانگیختگی تمرکز داشته و سعی نموده از طریق برنامه‌­های مناسبتی که برای این گروه تدارک می­بیند در این مسیر گام بردارد. گروه نگین که اغلب فرزندان زنان سوزن­‌دوز خانه هدی هستند با الگوبرداری از مدل صندوق پس‌­انداز مادران خود، صندوقی برای خود شکل داده­‌اند و ماهانه پس‌­اندازهای خرد خود را در آن ذخیره می‌­کنند.

این طرح نیز برای یک گروه پایلوت ۶۲ نفره از نوجوانان ۱۵ تا ۲۵ سال تعریف شد. و این فعالیت­‌ها به تفکیک گروه­‌های سنی (۱۸-۱۵ سال) و (۲۵-۱۸ سال) برنامه‌­ریزی شد.

جامعه هدف

این طرح رویکرد مشارکتی و بهره‌گیری از ابزارها و تکنیک‌های یادگیری مشارکتی، آموزش رسمی، آموزش غیررسمی، آموزش عملی، را برای اجرای فعالیت­‌ها انتخاب کرد. استفاده از آموزش غیررسمی به گونه‌­ای که در تمام مراحل اجرای طرح فراگیران در معرض یادگیری قرار دارند نیز بسیار مورد توجه است.

پس از شناسایی ذی­نفعان و نیازسنجی و تهیه پروپوزال نهایی (و البته به­‌روز کردن پروپوزال با توجه به شروع شیوع بیماری کووید – ۱۹)، ثبت­‌نام از متقاضیان حضور در فعالیت­‌ها آغاز شد. و به طور اجمالی فعالیت­‌های زیر قدم به قدم برای دینفعان تعریف شده و اجرای آن­ها آغاز شد.

  • تدوین برنامه توسعه فردی به صورت مشارکتی برای ۶۲ نفر از ذی­نفعان
  • اجرای ۱۰ عنوان مهارت فنی برای حداقل ۴۰ نفر از نوجوانان و جوانان
  • آموزش مهارت­‌های درسی و کنکوری برای ۲۰ نفر از کودکان و نوجوانان
  • آموزش مهارت­‌های کسب و کار برای ۲۰ نفر از جوانان
  • تمرین مهارت­‌های کسب و کار برای ۲۰ نفر از نوجوانان
  • آموزش ۵ عنوان مهارت زندگی (مهارت نرم) برای ۵۰ نفر از نوجوانان و جوانان
  • ارائه ۲۰۰ ساعت مشاوره‌­های فردی و گروهی برای رفع موانع توسعه فردی ذی­نفعان
  • تجهیز ۲ مرکز عمومی در محله به منابع آموزشی مرتبط به اهداف طرح

مراحل اجرای طرح

با توجه به اینکه طرح حاضر پایان نیافته و بخش­‌هایی از آن در حال اجرا است، نتایج طرح پس از پایان یافتن فعالیت­‌ها نهایی خواهد شد.

  • برگزاری جلسات نیازسنجی
  • همراهی یک نفر متخصص توسعه فردی
  • برگزاری دو جلسه آموزش توسعه فردی به صورت گروهی
  • مشاوره فردی برای تدوین برنامه توسعه فردی
  • اجرای ۱۰ عنوان آموزش به مدت ۵۰۰ ساعت در زمینه مهارت‌های فنی
  • اجرای ۱۰ ساعت مشاوره برای هر کنکوری و ۶۰ ساعت آموزش
  • تامین کتاب کنکوری برای متقاضیان کنکور ۱۴۰۰
  • آموزش حداقل ۲۰ نفر با اجرای ۵ عنوان آموزش و در مجموع ۳۰ ساعت آموزش مهارت‌های کسب و کار
  • اجرای ۵ ساعت مشاوره فردی یا گروهی در حوزه کسب و کار
  • آموزش حداقل ۲۰ نوجوان در خصوص مهارت های کسب و کار با اجرای ۵ عنوان آموزش به مدت ۳۰ ساعت
  • ۵ ساعت مشاوره فردی یا گروهی برای آموزش عملی کسب و کار به نوجوانان
  • برگزاری یک رویداد آموزشی کسب و کار برای نوجوانان
  • برگزاری یک جشنواره کسب و کار برای نوجوانان
  • یک اردوی کسب و کار برای نوجوانان
  • بازدید از مرکز علم و فناوری برای نوجوانان
  • آموزش مهارت های نرم به حداقل ۵۰ نفر در  ۵ عنوان آموزشی  و به مدت ۲۵  ساعت
  • ارائه ۱۰۰ ساعت مشاوره فردی و گروهی برای رفع چالش های تحقق برنامه توسعه فردی
  • تجهیز دو مرکز برای استفاده ذینفعان

دستاوردهای طرح