skip to Main Content
الگوهایی که کسب و کارهای سال ۲۰۲۱ و فراتر از آن را تعریف خواهند کرد

الگوهایی که کسب و کارهای سال ۲۰۲۱ و فراتر از آن را تعریف خواهند کرد

هنجار بعدی از راه می­‌رسد:

الگوهایی که سال ۲۰۲۱ و فراتر از آن را تعریف خواهند کرد

همه­‌گیری کووید-۱۹ جهان را تغییر داده و آثار آن پابرجا باقی خواهد ماند. در این­ گزارش به عواملی پرداخته می­‌شود که رهبران کسب‌­وکار در حالی که برای این هنجار بعدی آماده می­‌شوند، باید آن را در ذهن داشته باشند.

کوین اسنیدر و شوبام سینگال

منتشر شده توسط شرکت مشاوره مکینزی و شرکا ژانویه ۲۰۲۱، ترجمه در بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان

ترجمه: شبنم قره‌گوزلو

 

سال ۲۰۲۱ سال گذار خواهد بود. اشخاص، کسب­‌وکارها، و جامعه به­‌جز در موارد  فجایع غیرمنتظره، می­‌توانند به جای دست­‌وپا زدن در حال، به دنبال شکل دادن آینده خود باشند.

 

این بحران موجی از نوآوری را برانگیخته و نسلی از کارآفرینان را به وجود می‌آورد

 

حق با افلاطون بود: ضرورت واقعا مادر ابتکار است. در طول بحران کووید-۱۹، یکی از زمینه­‌هایی که شاهد رشد چشمگیری بوده، دیجیتالی­‌سازی است، به معنای همه چیز از خدمات آنلاین مشتریان گرفته تا دورکاری، تا بازآفرینی زنجیره تامین، تا استفاده از هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشینی برای بهبود عملیات. خدمات درمانی هم با پزشکی از راه دور و پیشرفت زیست­‌داروها، به طور قابل توجهی تغییر کرده است.

اختلال فضایی برای کارآفرین‌­ها ایجاد می­‌کند؛ و این همان اتفاقی است که، به طور خاص، در آمریکا در جریان است، و نیز در اقتصادهای بزرگ دیگر. اعتراف می‌­کنیم که وقوع این اتفاق را پیش‌­بینی نکرده بودیم. به هر حال، در طول بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸، شکل­گیری کسب­‌وکارهای کوچک کاهش یافت، و تنها در رکودهای اقتصادی سال ۲۰۰۱ و ۱۹۹۰ اندکی رشد کرد. با این حال، این بار، سیلی واقعی از کسب­‌وکارهای کوچک جدید به راه افتاده است. فقط در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰، بیش از ۱.۵ میلیون ثبت کسب­‌وکار جدید در آمریکا وجود داشت؛ تقریبا دوبرابر مقدار مشابه همین دوره در سال ۲۰۱۹.

بله، بسیاری از این کسب­‌وکارها تشکیلاتی یک­نفره هستند که می­‌توانند به همین صورت هم باقی بمانند؛ مثلا سرآشپز یک رستوران را در نظر بگیرید که تهیه غذا راه انداخته یا یک فارغ‌­التحصیل دانشگاهی با یک اپلیکیشن جذاب. بنابراین جالب است که حجم «برنامه­‌های کسب­‌وکار با تمایل بالا» (مواردی که با احتمال زیادی به کسب­‌وکارهای سودآور تبدیل می­‌شوند) نیز به‌­شدت افزایش یافته است؛ یعنی بیش از ۵۰ درصد در مقایسه با سال ۲۰۱۹. فعالیت سرمایه­‌گذاری مخاطره‌­آمیز در نیمه اول سال ۲۰۲۰ تنها اندکی پایین آمد.

اتحادیه اروپا چنین پاسخی را ندیده است، شاید به این دلیل که استراتژی بهبود آن بر محافظت از مشاغل (نه درآمد، مانند ایالات متحده) تاکید دارد. گفته می­‌شود، فرانسه در ماه اکتبر شاهد شکل­گیری ۸۴۰۰۰ کسب­‌وکار جدید بود، یعنی بالاترین مقداری که تاکنون ثبت شده است، و ۲۰ درصد بیشتر از همین ماه در سال ۲۰۱۹. آلمان هم شاهد افزایش کسب­‌وکارهای جدید در مقایسه با سال ۲۰۱۹ بوده است؛ هم­چنین ژاپن. انگلیس جایی در این بین قرار دارد. یک نظرسنجی منتشرشده در نوامبر سال ۲۰۲۰ از ۱۵۰۰ فرد خوداشتغال نشان داد که ۲۰ درصد اظهار کردند احتمالا وقتی بتوانند، خوداشتغالی را کنار خواهند گذاشت. اما در عین حال، تعداد کسب­‌وکارهای جدید ثبت­ شده در انگلیس در سه ماهه سوم ساال ۲۰۲۰، در مقایسه با سال ۲۰۱۹، ۳۰ درصد افزایش یافت، که نشان­‌دهنده بالاترین افزایش مشاهده شده از سال ۲۰۱۲ است.

در کل، بحران کووید-۱۹ در حال ویران کردن کسب­‌وکارهای کوچک بوده است. مثلا در ایالات متحده، در دسامبر سال ۲۰۲۰ نسبت به ابتدای سال، ۲۵.۳ درصد کمتر به فعالیت خود ادامه دادند (کمترین مقدار مربوط به اواسط آوریل بود، که این رقم تقریبا نصف شد). درآمد حاصل از کسب­‌وکارهای کوچک در آمریکا بین ژانویه و دسامبر ۲۰۲۰، بیش از ۳۰ درصد افت کرد. اما باید از هر جایی می­‌توان خبر خوب به دست آورد، و نکته مثبت این است که وقتی بهبودی به­‌دست آمد، الگوی مثبت در کارآفرینی می­تواند نشانه خوبی برای رشد شغلی، و فعالیت اقتصادی باشد.

 

افزایش سودآوری با قابلیت دیجیتال، انقلاب چهارم صنعتی را تسریع می‌­کند

 

راه برگشتی نیست. سرعت بالا در استفاده از فناوری، دیجیتالی­‌سازی، و شکل­‌های جدید کار کردن، قرار است پایدار باشد. بسیاری از مدیران گزارش دادند که درباره مواردی مانند ایجاد تعدیل نیروهای زنجیره تامین، بهبود امنیت داده، و افزایش استفاده از فناوری­‌های پیشرفته در عملیات، ۲۰ تا ۲۵ درصد سریع­تر از چیزی که فکر می­‌کردند ممکن باشد، حرکت کردند.

این که چگونه همه این­ها موجب سودآوری طولانی‌­مدت می­‌شود، تا وقتی داده‌­های چند ماه دیگر ارزیابی شود، ناشناخته خواهد ماند. اما شایان ذکر است که سودآوری آمریکا در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰، به دنبال افزایش ۱۰.۶ درصدی در سه ماهه دوم، ۴.۶ درصد بالا رفت. سودآوری تنها یک عدد است، و البته یک عدد مهم؛ بخش بزرگی از رقم حیرت­‌انگیز برای ایالات متحده در سه ماهه دوم بر اساس بیشترین کاهش­‌های  مشاهده شده از سال ۱۹۴۷ در تولید و ساعات بود. این نمونه به هیچ وجه غبطه­‌برانگیز نیست.

مسلما در گذشته، یک دهه یا بیشتر طول می‌­کشید که فناوری­‌های تعیین­‌کننده، از چیزهای جدید و جذاب به محرک­ه‌ای سودآوری تکامل پیدا کنند. بحران کووید-۱۹ این گذار را در زمینه­‌هایی مانند هوش مصنوعی و دیجیتالی­‌سازی، چند سالی سریع­تر کرده است، و حتی در آسیا از این هم سریع­تر. نظرسنجی مک­کینزی که در اکتبر سال ۲۰۲۰ منتشر شد، نشان داد که سه برابر محتمل­تر است که شرکت­‌ها نسبت به قبل از بحران، حداقل ۸۰ درصد از تعاملات مشتریانشان را به صورت دیجیتالی انجام دهند.

این تحول همیشه هم یک فرآیند یکپارچه و ظریف نبوده است: کسب­‌وکارها باید برای به­‌کارگیری یا کنار آمدن با فناوری­‌های جدید، تحت فشار شدید تقلا می­‌کردند. نتیجه آن هم این بوده که بعضی از سیستم‌­ها بدقواره از آب درآمده‌­اند. به این ترتیب، چالش قریب­‌الوقوع، حرکت از واکنش به بحران به سمت ساخت و نهادینه کردن آن چیزی است که تا کنون به خوبی انجام شده است. برای صنعت­‌های مصرف­‌کننده، و به طور خاص برای خرده‌­فروشی، این موضوع می­‌تواند به معنای ارتقای مدل­‌های کسب‌­وکار دیجیتال و کانال فراگیر باشد. برای بهداشت و درمان، موضوع سازماندهی گزینه­‌های مجازی به­‌عنوان هنجار مطرح است. برای بیمه، موضوع درباره شخصی­‌سازی تجربه مشتری است. و برای نیمه­‌رساناها، شناسایی و سرمایه­‌گذاری در محصولات نسل بعد است. برای همه، فرصت­‌های جدیدی در ادغام و تملیک و نیازی فوری برای سرمایه­گذاری در ایجاد توانایی وجود خواهد داشت.

بحران کووید-۱۹ برای شرکت­‌ها این ضرورت را ایجاد کرده که عملیات خود را مجددا مرتب­‌سازی کنند؛ و البته فرصتی برای تغییرشکل این عملیات به آن­ها داده است. تا زمانی که این کار انجام شود، سودآوری بیشتری به دنبال آن خواهد آمد.

 

سفر تفریحی به وضع سابق برمی­‌گردد اما سفر کاری عقب می­‌ماند

 

افرادی که برای خوش گذراندن سفر می­‌کنند، می­خواهند دوباره این کار را انجام دهند. این الگویی است که در چین هم وجود داشته است. مدیرعامل یک شرکت بزرگ مسافرتی هنگام صحبت از رشد، به ما گفت که از سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰، کسب­وکار «تقریبا به حالت عادی برگشته است». اما این حالت عادی متفاوت بود: سفرهای داخلی در حال افزایش بود، اما سفرهای بین­‌المللی، تحت تاثیر محدودیت­‌های مرزی مربوط به همه­‌گیری و نگرانی­‌ها در مورد سلامتی و امنیت، هم­چنان بی­‌رونق بود. به‌­طورکلی در چین، پر شدن ظرفیت هتل­‌ها و تعداد مسافران در پروازهای داخلی بیش از ۹۰ درصد این مقادیر در سال ۲۰۱۹ بود و در انتهای ماه آگوست و در طول هفته طلایی تعطیلات ماه اکتبر، بیش از ۶۰۰ میلیون نفر به جاده زدند، یعنی حدود ۸۰ درصد این رقم در سال گذشته. سفرهای داخلی، به دلیل اطمینان از اقدامات ایمنی و بهداشتی کشور، تقریبا به مقدار پیش از همه­‌گیری بازگشته، و سفرهای داخلی درجه یک در واقع از آن هم پیش­تر رفته است.

طبق تعریف، سفر تفریحی یک سفر اختیاری است. اختیار در سفرهای کاری کم­رنگ­تر است. در سال ۲۰۱۸، هزینه­‌های سفر تجاری به ۱.۴ تریلیون دلار رسید، که بیش از ۲۰ درصد هزینه کل در بخش مسافرت و گردشگری بود. این سفرها هم­چنین سهم نامتناسب سود به ارمغان می­‌آورند؛ به عنوان مثال، ۷۰ درصد درآمدهای جهانی برای هتل­‌های درجه یک. با این حال، در دوران همه­‌گیری و بعد از آن، یک سوال درباره سفرهای کاری وجود دارد: دقیقا چه زمانی این سفر لازم است؟ پاسخ تقریبا قطعی که وجود دارد این است که به اندازه قبل نیست. تماس‌­های ویدیویی و ابزارهای همکاری که امکان، به عنوان مثال، کار از راه دور را فراهم کرده‌­اند، توانسته­‌اند جایگزین جلسات و کنفرانس­‌های حضوری شوند.

نگاهی به موضوعات بزرگتر هم آموزنده است. تاریخ نشان می­‌دهد که بعد از یک کسادی، سفرهای کاری، نسبت به سفرهای تفریحی، به زمان بیشتری برای بازگشت به حالت قبل نیاز دارند. مثلا بعد از بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ بهبود سفرهای کاری بین‌­المللی پنج سال طول کشید، در حالی که سفر تفریحی بین­‌المللی با گذشت دو سال بهبود یافت.

احتمالا اول سفرهای کاری منطقه‌­ای و داخلی به حالت قبل برخواهد گشت: بعضی از شرکت­‌ها و بخش­‌ها می­‌خواهند به محض این که با خیال راحت بتوانند، فروش فردی و جلسات مشتری خود را از سر بگیرند. فشار رقبا هم ممکن است در این موضوع نقش داشته باشد: وقتی یک شرکت به جلسات رودرروی خود بازگردد، رقبا نمی­‌خواهند عقب بمانند. اما با همه این حرف­‌ها، یک نظرسنجی از مدیران سفرهای کاری نشان داد که انتظار می­‌رود هزینه سفرهای کاری در سال ۲۰۲۱ تنها نصف این مقدار در سال ۲۰۱۹ باشد. در حالی که مقدار خوبی از سفرهای کاری به حالت قبل برمی­‌گردد، و رشد اقتصادی جهانی تقاضای جدید ایجاد خواهد کرد، اما مدیران در این زمینه فکر می­‌کنند که این موضوع احتمالا هرگز به سطح ۲۰۱۹ نمی­‌رسد.

به طور خلاصه، سفرهای تفریحی از میل انسان به کاوش و لذت ناشی می­‌شوند، و این میل تغییری نکرده است. در واقع، از اولین کارهایی که افراد هم­زمان با رشد و پیشرفت انجام می­‌دهند، سفر است؛ اول نزدیک به خانه و بعد مکان­‌های دورتر. دلیلی وجود ندارد که فکر کنیم شکوفایی جهانی روند معکوسی را پی خواهد گرفت یا کنجکاوی انسان از بین خواهد رفت. اما استفاده موثر از فناوری در طول دوره همه­‌گیری -و محدودیت­‌های اقتصادی که بسیاری از شرکت­‌ها تا سال­ها پس از آن با آن مواجه خواهند شد- می­‌تواند خبر از آغاز یک تغییر ساختاری بلندمدت در سفرهای کاری دهد.